„Островот на скриеното богатство“

index

Според препораките на БРО, часовите за лектира треба да бидат два. И најчесто се два, но има некои лектири кои можат да бидат и еден, или можеби три или четири часа. Кога планирањето е добро, лектирната содржина може да се искористи и за други наставни часови, па да се продолжи и по пет часа: со изразување и творење, со граматика, стилски изразни средства, драматизации, игри… не мора да  е класичен час во кој се чита прераскажана содржина, биографија и се прави внатрешен и надворешен опис на главниот лик.

Еве една идеја за лектирата „Островот на скриеното богатство“

Лектирата може да се сработи во три часа:

Прв час: Биографија на авторот која може да се напише на самиот час, така ќе се реализира и ИКТ… Ако компјутерите се нефункционални или ги нема, може да се употреби техниката: смарт телефони (родителите денес имаат обезбедено паметни телефони за нивите деца и плус најмалку 3 гига бајти интернет), иако може да биде ризична бидејќи учениците додека пребаруваат за Стивенсон, да ѕиркаат и на Фејсбук… нејсе, може да им се каже тоа да си го напишат дома и на час да се прочита.

Остатокот од часот е поминување низ содржината со прашања по хронолошки тек, така што се води евиденција кој ја прочитал книгата.

Самата содржина, настаните, постапките на ликовите изнудуваат дискусија која може да трае и наредниот час ако има поента и ако им е интересна на учениците.

Втор час: Ако не се оди на варијанта дискусија, тогаш се продолжува со делење на учениците во групи. Секоја група ги има следните задачи:

  1. Да смисли име на својата пиратска дружина
  2. Секој сам да си измисли пиратско име (во овој дел знаат да бидат многу креативни – прилепски пиратски имиња J )
  3. Да напишат 4-5 прашања од лектирата
  4. Да нацртаат мапа во која ќе го означат патот како може да се стигне до богатството.

На самата мапа се означуваат неколку точки кои се точки за поставување прашања. Учениците треба да го скријат богатството и да одредат еден ученик кој ќе оди со другата група и ќе им ги поставува прашањата.

Трет час: Групите ги разменуваат мапите во насока на часовникот. Имаат пет минути да ги разгледаат. Тргнуваат група по група. Ако група 1, ја дала мапата на група 2, ученик од група 1 оди со пиратската дружина од група 2 и им поставува прашања на секоја точка која е означена во мапата, ако го знаат одговорот можат да поминат понатаму, ако не го знаат… потонуваат.

Кога ќе се вратат во училница се отвора дискусија како помина потрагата по богатството (кое најчесто е чоколадо… или шишарка 🙂

Учениците ги споделуваат и прашањата кои ги поставиле и ако некоја од групите не успеала да ги одговори, ги одговараат.

Еве ги мапите на моите гусари:

Advertisements

Азбука на мирот

Во рамките на проектот „Поддршка на процесот на интегрираното образование во училиштата“, стекнувајќи се со нови техники за работа на час, искористив една, така наречена: АЗБУКА НА МИРОТ. Активноста ја спроведив со учениците од деветто одделение, во рамките на наставната едница: Симбол. Часот беше МИО – самостојна активност.

Активноста освен што ги научи учениците како може да се создаде стилската фигура симбол, ги растреси нивните предрасуди и стереотипи на етничка и религиска основа. Дел од нив си ги потврдија, дел ги зацврснаа, но добар дел размислија и дискутираа отворено анализирајќи од каде тие доаѓаат.

ВОВЕДЕН ДЕЛ

Учениците добиваат наставен лист на кој има нацртано една линија и на едната страна стои МИР на другата стои војна. Наставничката ја кажува азбуката, учениците имаат задача на секоја буква што ќе ја слушнат да се присетат на еден поим, предмет, животно, човек… прв што ќе им дојде на ум и да го запишат, но го запишуваат онаму каде што мислат дека повеќе одговара: во делот војна или во делот мир.

%d0%b0%d0%b7%d0%b1%d1%83%d0%ba%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%bc%d0%b8%d1%80%d0%be%d1%82

ГЛАВЕН ДЕЛ

Ги читаат зборовите. Наставничката поставува прашање: Кои зборови ги има повеќе? Тие во мир или во војна? Зошто? Додека ги читаат зборовите фаќа белешки за конкретни зборови кои можат да овозможат да се отвори дискусија која ќе помогне да се реализираат МИО – целите. Ако никој од учениците нема такви зборови, ја продолжува активноста со тоа што таа кажува зборови, а учениците треба да ги запишат во војна или во мир. Зборовите се: АЛБАНЦИ, РОМИ, ЏАМИЈА, ТЕРОРИСТИ, НАВИВАЧИ, АЛБАНИЈА, ЖЕНА, БУЛА, БОМБА… и сл. и потоа започнува дискусија.

Откако ќе заврши дискусијата на учениците им објаснува дека дадените зборови кои им асоцираа на војна или мир стануваат симболи на војна и мир, односно им ја објаснува стилската фигура симбол.

Учениците ја запишуваат дефиницијата, пишуваат примери и се поставуваат прашања ако не им е јасно.

ЗАВРШЕН ДЕЛ

Еден ученик излегува на табла и кажува некој збор, друг треба да погоди тој збор што симболизира (пр. Крст, лисица, зајак…), ако погоди го зазема неговото место и така продолжува до крајот на часот.

Честит на да ни е Патронониот празник!!!

%d0%ba%d0%ba

Во средата, нашето училиште го славеше 54 годишното постоење, но воедно и се приклучи во чествувањето на 1100 годишнината од упокојувањето на Климент Охридски.

Во таа чест се случија бројни активности. Дел од активностите е и изготвувањето брошура посветена на чествувањето на 1100 годишнината од упокојувањето на св. Климент.

This slideshow requires JavaScript.

Брошурата ја изготвија учениците од додатната секција по македонски јазик од седмо и деветто одделение. Тие заеднички истражуваа за живото и делото на св. Климент и за историјатот на училиштето. Најзначајните работи ги одделија и ги ставија во брошурата кои сами ја направија. На свечената академија четворица од нив ги делеа брошурите на присутните гости и така ги запознаа со она што тие го истражуваа.

ПДФ – верзија од нашата брошура

%d0%b1%d1%80%d0%be%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b0-%d0%b7%d0%b0-%d0%ba%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d1%82-%d0%ba%d1%80%d0%b0%d1%98%d0%bd%d0%b0

На оваа активност ментори беа наставниците: Каролина Јовеска – историја, Јулијана Талеска – македонски јазик и Влатко Николоски – ликовно образование.

Благодарност на учениците: Милена Спиркоска, Зоки Трајкоски, Петар Петрески, Леонардо Маркоски, Леонарда и Лариса Кајџаноски, Ирина Јованоска, Надица Ѓеорѓиоска, Ана Нешкоска, Ангела Здравкова, Ана Каранфилов, Викторија Танеска, Гордана Димеска.

Усно изразување – техника АКВАРИУМ

Под импресии од несекојдневните тренинг-обуки од последната средба, дел од проектот „Поддршка во процесот на интегрирано образование“, решив, без некој особен интузијазам да ја работан на час техниката аквариум. На почеток не ми изгледаше толку интересна, и немав намера да ја искористам, но колегите учесници на тренингот споделуваа дека ја искористиле и дека имаат многу убаво искуство… и мотивирана од тоа, решив да се обидам и јас.

Наставна единица Усно изразување: техника аквариум
Одделение XI (деветто) одделение
Време на реализација Октомври, 2016 год.
Наставно подрачје Изразување и творење
Тип на часот Час за примена на стекнати знаења
Цели на часот Да се подобри усното изразување, да се поттикнат ученците на креативно размислување, да се охрабрат во искажување на нивите ставови, да го збогатат речникот, да размислуваат и дискутираат на МИО теми.
Форми на работа Групна, мали групи од 4 ученици
Наставни методи и техники
Дијалошки метод, техника: аквариум
Наставни средства и материјали Листови со теми, четири столици, училница, табла, часовник.
Корелација Општество, култура, спорт, музика…
Поими

аквариум

На средината од просторијата се поставуваат четири столици кои формираат замислен аквариум. Се повикува доброволец кој сака да дискутира на одредена тема. Темите се претходно зададени и се отпечатени секоја на посебен лист хартија и се лепат на табла.

Доброволецот ја зема темата на која сака да дискутира и ја поставува на средина на аквариумот на под. Тој/таа може да повика некој со кого сака да дискутира на темата, а останатите слободно се приклучуваат на останатите слободни столчиња во „аквариумот“. Во текот на вежбата можат да говорат само оние кои во тој момент седат во „аквариумот“.

Кога некој посака да зборува, се приближува до столиците и го допира по рамото оној/онаа на чие што место сака да влезе во „аквариумот“.  Ученикот/чката може да ја заврши реченицата, а потоа мора да му/ ѝ отстапи место.

Кога ќе се заврши разговорот на една тема (или по поминатото време предвидено за тоа, пр. 5-10 минути по тема) учесниците/чките кои што учествувале во аквариумот се враќаат на своите места, и тогаш се задава нова тема така што повторно се повикува доброволец кој сака да дискутира на некоја од другите теми…

Теми:

  • Образовен систем; турбо-фолк музика; хип-хоп; дискриминација во училиштето; фудбал; предметот македонски јазик; Албанци, Роми, гардероба за излегување в град…

Може во текот на процесот, некој од учениците сам да напише на лист тема и кога ќе дојде време за нова тема да ја стави во аквариумот и да се дискутираа на неа.

За оваа возраст доволно е 5 минути од тема. Ако се работи техниката со поголема возраст (средно образование) тогаш може 10 минути. ВАЖНО Е НАСТАВНИКОТ ДА НЕ СЕ МЕША ВО РАЗГОВОРОТ. Учениците на почетокот имаа тешкотија да се замислат себе си во аквариумот, па често се вртеа кон мене, и мене ми зборуваа. Но кога им објаснив дека во аквариумот имаат сигурен простор и говорат само тие што се внатре, и јас се повлеков и седнав во толпата од ученици, аквариумот почна да функционира.

Во дискусијата наставникот може да искаже свое мислење само ако седне на едно од четирите столчиња и стане учесник во аквариумот.

Единствена негативност која што ја забележав е дека оваа активност неколку ученици не ги интрересираше. Односно немаа храброст да седнат во акватиумот и да дискутираат. Препорака до наставниците кои ќе ја работат, да забележат кои ученици не се вклучиле, па на наредните часови да најдат начин да ги извлечат нивните размислувања, и да ги охрабрат да зборуваат гласно. Бидејќи неколкумината кои не зборуваа денес, се навистина интелигентни ученици и имаат што да кажат…

Пробајте, во рефлексијата со учениците чув многу позитивни критики и желба повторно да го направиме.

КОДИФИКАЦИЈА НА МАКЕДОНСКИОТ ЛИТЕРАТУРЕН ЈАЗИК

Часовите од историја на македонскиот јазик често знаат да бидат монотони, досадни и ретко од нив нешто се научува на час. Најчесто учениците чекаат да заврши часот, а наставникот/чката да заврши со предавањето. Подоцна се учат на памет значајните датуми и факти. А сепак, тој материјал е многу значаен… во насока да се разберат одредени случувања од историјата на јазикот, а тоа да биде на интересен и искуствен начин, решив часот за кодификација на македонскиот литературен јазик да биде вака:

  • Поделба во четири групи со играта: 1,2,3,4.
  • игра на улоги (roll play) – учениците се познати лингвисти од една земја која што тие ќе ни ја кажат. Повикани се како комисија за да го кодифицираат јазикот кој се зборува во таа земја. Задачата им е:

да се даде име на државата

да се даде име на јазикот

да се состави азбука

да се измислат 5 првописни правила

да се определат луѓе кои ќе ја напишат граматиката на јазикот, ќе напишат речник и правопис

да напишат 5 зборови на литературниот јазик

Потоа, откако искуствено имаа можност да сфатат како оди тој процес, слушаат за датумите, комисијата, околностите… и сето тоа подоцна го учат самостојно од учебникот:

Кодификацијата на македонскиот литературен јазик претставува официјално потврдување и озаконување на литературната норма на mакедонскиот јазик.
Официјалната употреба на македонскиот јазик практично започнува со воспоставување македонска власт на првите ослободени територии во 1943 година и се озаконува со конституирањето на највисоката институција на македонската власт во 1944 година − Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија (АСНОМ).

Озаконувањето на македонскиот јазик опфаќа:

  1. воведување на македонскиот јазик како службен јазик во македонската држава (со Решение на АСНОМ донесено на 2 август 1944 година);
  2. усвојување на македонската азбука (со Решение на Народната влада на Македонија донесено на 5 мај 1945 година);
  3. озаконување на македонскиот правопис (со Решение на Министерството за просвета донесено на 7 јуни 1945 година).

Основни научни трудови во кои се дава нормата на македонскиот литературен јазик се:

  • Македонски правопис од 1945 година и Македонски правопис со правописен речник од 1950 година од Блаже Конески и Крум Тошев;
  • Граматика на македонскиот литературен јазик И и ИИ дел од 1952 и 1953 година од Блаже Конески
  • Речник на македонскиот јазик во три тома (I − 1961, II −1965, III − 1966 година) во редакција на Блаже Конески.

Еве дел од сработените активности: